Etkili ve doğal aile planlaması, her ay en az 10 gün boyunca -yumurtlamadan yaklaşık bir hafta önce ve yumurtalama sonrası bir­kaç gün boyunca – cinsel ilişkiye girmemeye dayanır.

Bu doğum kontrol yöntemi, kadının adet döngüsü süresince yumurtlama belirtilerine özenle dikkat edilmesini gerektirir. Ayrıca, riskli günlerde ilişkiye girmeme prensibine sahip olmayı gerektirir.

Her ay, yumurtlama döne­minde, yumurtalıktan bir yumurta salınır. Yumurta, daha sonra, fallop tüpler yoluyla, döllenmenin ger­çekleştiği rahime ulaşır. Döllen­memiş bir yumurta, 12 ila 24 saat yaşayabilir, döllenme gerçekleşme­diği takdirde, adet dönemi içeri­sinde düşer. Sperm, fallop tüplerin içerisinde 1 hafta yaşayabilir.

Peki, yumurtalamanın ne za­man olacağını nasıl tahmin ede­ceksiniz? Bunun için birkaç yön­tem vardır. Servikal mukus (rahim ağzında bulunan akıntı) yöntemin­de, (rahim ağzında tutulan) vajinal akıntının yoğunluk çizelgesini tutarsınız. Yumurtlama dönemini kapsayan günler, akıntı kıvamının yoğunluğuna göre belirlenir.

Üremeye en müsait olan dö­nemde, akıntı, çiğ yumurta akına benzer bir biçimde, kaygan, ber­rak ve esnektir. Yumurtlama sonra­sı güvenli dönemde, akıntı bulanık ve yoğundur. Bazı kadınlar, değer­lendirme yapabilecek kadar akın­tıları olmadığından, bu yöntemi güvenli bir biçimde kullanamazlar.

Vücut ısısı yönteminde, kadın, her gün (yataktan kalkmadan önce) özel, çok hassas bir ısıölçer ile ateşini ölçer ve her güne ait dereceyi aylık bir çizelgeye yazar. Yumurtlama döneminde, vücut ısısı hafif artar ve bu günlerde ilişkiden kaçınırsınız.

Özellikle de adetleriniz düzenliyse, önceki yumurtlama dönem­lerine bakarak, bir sonraki yu­murtalama döneminin ne zamana denk geleceğini hesaplayabilirsiniz ve yumurtalama olmasını bekle­diğiniz günden önceki birkaç gün (ideal olanı 1 haftadır) boyunca ve vücut ısısı yumurtlamanın gerçek­leştiğine işaret ettikten sonraki 72 saat boyunca, korunmasız ilişkiden kaçınabilirsiniz.

Doğal doğum kontrol yöntem­leri, en düşük güvenilirliğe sahip olanlardır, çünkü etkili olabilmeleri için, her iki partnerin de çok dik­katli olmasını ve adet döngülerinin çok düzenli olmasını gerektirir. Eğer bu yöntemlerle ilgileniyor­sanız, yöntemler üzerine eğitim veren sınıflar hakkında bilgi almak için, doktorunuza başvurun.