Bir diş macunu satın almak günlük hayatınızın en stressiz işi olmalıdır.

Ancak bugünlerde karşınıza çıkan seçenekler bu konuyu, sanki biyokimyada bir dereceniz olsa daha doğru seçim yaparmışsınız gibi hissettirerek, bunaltıcı hale getirebilir. Tartar kontrollü mü yoksa beyazlatıcı mı? İltihaba karşı mı yoksa mine koruyucu mu? Karbonatlı ve peroksitli mi yoksa bunların olmadığı macunlar mı? “Doğal” maddeler içeren mi yoksa en yeni anti bakteriyel unsurları içerenler mi? Ve gerçekten floride gereksiniminiz var mı?

Mavi, yeşil, beyaz mı yoksa şeritli mi istersiniz? Naneli, nane aromalı, ferahlatıcı?  Jel, macun, sıvı, kerem ya da toz?

Bunlar bir diş hekimini bile şaşırtabilecek kadar çok seçenekler. Diş hekimlerinin bazıları “diş macunu raflarına gittim ve bunaldım, ki ben bunların içeriklerini de biliyorum demektedirler.  “Yeni” diş temizleme teknolojilerinin ne kadarı pazarlama aldatmacası?

Diş macununun görev tanımı:

Bir diş macununun temel fonksiyonu, fazla sert olmadan ve dişinizi aşındırmadan temizlemektir.

Bir diğer fonksiyonu da, plak denen ve dişlerinizin ve diş etlerinizin üzerine oturarak onlara diş çürüğü ya da diş eti hastalığı şeklinde zarar veren yapışkan bakteri ve salya tabakasına karşı savaşmaktır. Eğer dişleriniz üzerinde gelişmesine izin verilirse plaklar sertleşerek sert, sarımtırak, bakteri yüklü bir tabaka olan tartarı oluştururlar. Tartar dişlerinizde bir kez oluştu mu, bunların temizliği ancak profesyonellerce yapılabilir.

Not: bazı kişilerde tartar, vücut kimyaları, kötü diş bakımı ya da her ikisinden kaynaklanan nedenlerle diğer kişilere göre daha hızlı oluşur. Eğer kendinizi bu kategoride görüyorsanız, tartar kontrollü bir diş macunu kullanın.

Çürükle Savaş

Diş macunları bir taraftan temizlerken, bir taraftan da çürüklere karşı savaşmalıdır ve bunu yapan tek şey, en azından bugün için, floriddir. Florid, mucize bir işçidir; plaklar dişlerinizi çürük yapan bakterilerle doldururken florid,  salyanızdaki minerallerle birleşerek dişinize girer ve hasarları temizler.

Başlangıçta orta aşındırıcılıkta bir diş macunu ile başlamanızı önerilmektedir çünkü bunlar dişleri az ya da çok az aşındırıcılar içeren diş macunlarından daha iyi temizler.

İşte önerilen bazı diş macunları:

Daha az “güç”e mi ihtiyacınız var?

“Düşük aşındırıcılı” diş macunlarının en iyisi bile temizlemede ancak “çok iyi” olarak sınıflandırılmıştır. Ne zaman daha etkili olan bir orta aşındırıcılı diş macunu yerine düşük aşındırıcılı bir diş macunu kullanmalısınız? Eğer diş etleriniz çekildiyse. Bu durumda hassas dentinin daha fazlası açığa çıkar.

Kullandığınız diş macununun etkinliğini azamiye çıkartmak için doğru şekilde fırçalamak ve bunu iki dakika süreyle yapmak önemlidir. Ve eğer herhangi bir diş macunu ağzınızda kamaşma ya da hassasiyet yaratıyorsa kullanmayı bırakın ve diş hekiminizi arayın.

Diş hekimine gitme konusunda gergin misiniz? İşte size iyi haber: Modern diş hekimliği acısız olabilir!

Ancak sizin ve diş hekiminizin acı kontrolü konusunda aynı anlayışta olduğunuzdan emin olmanız için atılması gereken bazı adımlar var. Diş hekiminizle bu konuyu tartışarak, huzursuzluğunuzu ortadan kaldıracak pek çok değişik acı giderici metot ve ilaçlardan birini seçebilirsiniz.

Öncelikle diş hekiminizden, onun acı kontrolü konusundaki görüşlerini öğrenmeniz çok önemlidir. Muayenehanedeyken her ne sebeple olursa olsun acıya dayanmanız beklenemez. Eğer diş hekiminiz bunun aksini söylüyorsa, başka bir diş hekimine gitmeyi düşünmelisiniz.

Bu ilk randevuda sürecin detaylı bir tanımını isteyin ki neler yapılacağını anlayabilesiniz. Endişeniz ve acı kontrolü ile ilgili seçeneklerinizi bilmelisiniz; aklınıza gelen soruları sormaktan çekinmeyin. Örneğin, diş hekiminiz lokal anestezi yapmak için en küçük iğneyi mi kullanacak? İşlemler sırasında bir rahatsızlık duyarsanız diş hekiminiz ne yapacak? İşlemler sırasında sizi rahat ettirmek için ne tür metodlar, araçlar ve ilaçlar öneriyor? Ayrıca algılarınıza güvenin. Bir an evvel işlemlere başlamak için acele mi ediyor? Sizin acısız bir deneyim yaşamanız için yeterince gayret göstereceği hissine sahip misiniz? Yoksa “Doktor olan benim ve senin için neyin iyi olduğunu bilirim” türü bir yaklaşım içinde mi?

Koltuğa bir kez oturduğunuzda, nelerle karşılaşabilirsiniz

İşleme başlamadan önce diş hekiminiz, lokal anestezinin yapılacağı bölgeyi kurutmalı ve hazırlanan bu alana hissizleştirici ya da anestetik jel uygulamalıdır. Ağız dokusunun yüzeyde hissizleşmesi için birkaç dakika beklemelidir. Daha sonra, öncelikle az bir miktar anesteziyi enjekte edip uyuşturmayı beklemeli ve sonra çok yavaş olarak geri kalan anesteziyi tamamlamalıdır. BU metodu kullanmak zaman alır ancak anestezi yapma işlemini konforlu kılar.

Bugün bazı diş hekimi Wand adı verilen ve anestezi işlemi için gerekli en iyi basınç ve akış hızını hisseden bilgisayar kontrollü bir alet kullanmaktadır. Yapılan bir araştırmada, hastaların yüzde 82’sinin Wand enjeksiyonunda bir acı hissetmediklerini göstermiştir.

Anestezi tamamlandığında lokal anestezi acının sinirlere gitmesini engelleyecektir. Ağzın bu alanı hissiz olacaktır ve dudağınız şişkin hissedilecektir.
Diş hekiminiz ağız dokunuzun tamamen hissizleştiğinden emin olmak için bu alanı uygun bir şekilde test etmelidir. Eğer her ne sebeple olursa olsun bir rahatsızlık hissederseniz bunu diş hekiminize söyleyin. Bu durumda size daha fazla anestezi uygulamalıdır.

Biraz vücut dili                 

Diş hekimleri sıkça sizden acı hissettiğinizde, örneğin parmağınızı kaldırmak gibi, bir işaret vermenizi isterler. Diş hekiminiz böyle bir işareti aldığında yaptığı şeyi derhal durduracağını ve gerekiyorsa biraz daha anestezi vereceğini size söylemelidir.

Daha karmaşık işlemlerde genel yada kısmi anestezi uygulanabilir. Bi metot çeşitli ilaçların kullanımı ile bilinci azaltıp ve uygulama eğitilmiş bir anestezi uzmanı tarafından gözlenir.
Çok nadir de olsa bazı durumlar genel anestezi tavsiye edilir. Bu işlem geçici ama tam bir bilinç kaybını getirir ve çok ciddi endişesi olan ya da hareketlerini kontrol edemeyen hastalarda kullanılır. Eğer işlem genel anestezi gerektiriyorsa bu, muayenehanede değil hastanede yapılacaktır.
 

Sakinleşmek

Sizi sakinleştirmek için, lokal anestezi ile birlikte azot oksit (“gülme gazı”) da kullanılabilir. Bir maske aracılığı ile bu gazı içinize çektiğinizde birkaç dakika içinde çok gevşeyeceksiniz ancak çevrenizdekiler sizinle konuştuğunda onları yanıtlayabileceksiniz.
 

Diş hekiminiz, operasyondan önce sakinleşmenize yardımcı olmak için hafif bir sakinleştirici almanızı tavsiye edebilir. Bu tür oral ilaçlar güvenli ve oldukça da etkilidir. Ayrıca uzun vadeli etkileri de yoktur. Diş operasyonu olacağınız günden önceki gece uyumakta sorun çekerseniz, bir sakinleştirici almak uygun olacaktır.
 

Eğer yapılacak operasyon hakkında hiçbir şey duymak ve görmek istemeyenlerdenseniz, diş hekiminiz size bazı görsel-işitsel elemanlar sunabilir. Diş hekiminde multimedia cihazların kulaklıkların kullanılması giderek yaygınlaşmaktadır. Böylece siz de bir radyo istasyonunu ya da getirdiğiniz bir kaset ya da CD’yi yüksek sesle dinleyebilirsiniz. Bazı diş hekimlerinde de “özel gözlükler” vardır. Bu kişisel ev tiyatrosu sistemi benzeri bir ortam yaratır ve operasyon sırasından bunu taktığınızda bir film ya da video gösterisi izleyebilirsiniz. Tabii bu, gerçeklerden kaçmaktır!
Tedavi sonrası acı konusu?

*  Analjezikler ya da ağrı giderici ilaçlar diş operasyonu sonrasındaki rahatsızlıkları gidermek için alınabilir. Hafif ya da orta şiddette ağrılar için diş hekiminiz size eczanelerde kolay bulunan aspirin ya da ibuprofen gibi ilaçlar önerebilir. Daha şiddetli ağrılar için dah güçlü bir analjezik gerekecektir ve bunun için diş hekiminizin reçete yazması gerekebilir.

*  Bir uyarı notu: Ağrıyı azaltmak için hiçbir zaman bir aspirini dişinizin üzerine koymayın! Aspirin asit içerir ve diş etlerini ülserleştirebilir. Eğer diş hekiminiz diş ağrısı için aspirin öneriyorsa bunu yutun.

*  Ağrılı alana buz koymak rahatsızlığı azaltacak ve şişkinliği düşürecektir; bu özellikle ameliyat sonrası için önemlidir. Ayrıca bir ağız ameliyatından sonra kanamayı ve iltihaplanmayı en aza indirmek için başınızı yüksekte tutun.

*  En az birkaç gün sert ve çiğnenecek yiyeceklerden uzak durun.

*  Uyuşukluk azalınca ısırmanızın uygun olup olmadığını kontrol edin. Dişleriniz birbirine doğru oturmalıdır; sert bir şekilde ısırma yaptığınızda tok bir “tık” sesi gelecektir. Eğer dişiniz ağrırsa ya da sıcak veya soğuk hassasiyetiniz varsa en kısa zamanda diş hekiminize gidin çünkü normal olmayan ısırma kendi kendine düzelmez.

*  Ve son olarak, muayenehaneden ayrılmadan önce, bir sorunuz ya da sorununuz olduğunda diş hekiminize nasıl ulaşacağınızı öğrenin.

Hamilelik sırasında vücudunuz östrojen ve progesteron hormonlarını daha fazla üretir.

Bu yüksek hormon düzeyleri diş etleriniz de dahil vücudunuzdaki pek çok dokuyu etkileyebilir. Hormon seviyeniz değiştikçe, diş etleriniz buna güçlü tepkiler gösterebilir ve daha da hassas olabilir. Bunun sonucu olarak diş etleriniz periodontal hastalıklara daha çok maruz kalabilir.

Hatta bazı hamile kadınlarda “hamilelik gingivitis’i” gelişebilir. Bu, dişler fırçalandığında ya da diş ipi kullanıldığında kanayan şiş, kırmızı ve yumuşak diş etleri demektir. Gingivitis, periodontal hastalığın ilk aşamasıdır. Hamilelik gingivitisi ikinci trimesterde görünür ve ikinci trimesterin ortalarında azami düzeye çıkar. Hamile kaldığınızda gingivitis olmuşsanız, hamileliğiniz ilerledikçe bu durumun daha kötüleşmesi muhtemeldir.

Hamileliğimiz, “hamilelik tümörleri” oluşma riskini de getirebilir; bunlar şiş ve iltihaplı diş etlerinde oluşan diş çevresi ve dişler arasında meydana gelen kanserli olmayan büyümelerdir.

Gingivitis ve periodontal hastalıkların ilerlemiş formları bebeğinizin sağlığını da etkileyebilir. Bakteri enfekte olmuş diş etlerinden kan dolaşım sistemine girebilir ve uterüse kadar ilerleyip prostaglandinlerin üretimine neden olur ki bu, prematüre doğuma neden olduğuna inanılan bir kimyasaldır. Bunun sonucu olarak bebeğiniz çok erken ve çok küçük doğabilir.

Hamilelik sırasında kendi sağlığınız ve doğacak bebeğinizin sağlığı için kendinize dikkat etmeniz gereğinin önemini biliyorsunuz. Belki, hamilelik sırasında ağız sağlığının da ne kadar önemli olduğunu bilmiyor olabilirsiniz.

Plakları ve yemek artıklarını her yemekten sonra diş ipi kullanarak, yumuşak kıllı diş fırçası ve floridli diş macunu ile dişlerinizden temizlemelisiniz. Diş macunu mide bulantısına neden oluyorsa dişlerinizi normal su ile fırçalayıp daha sonra anti-plak ya da floridli bir gargara suyu ile çalkalayabilirsiniz.

Hamileliğiniz süresince diş hekiminizle düzenli olarak görüşenizde fayda vardır. Ağız sağlığınızı dikkatle takip edilir ve gereğine göre dişleriniz temizlenebilir ve evde yaptığınız ağız bakımının etkinliği değerlendirilir. Hamileliğiniz süresince ağız sağlığınızla ilgili herhangi bir sorunuz olursa diş hekiminize sorun.

Sağlıklı bir ağız, rahat bir hamilelik geçirmenize ve sağlıklı bir bebeğe sahip olmanıza yardımcı olacaktır!

Periodontal bir apse, periodontal cepte hızlı büyüyen bakteriler sonucu oluşur.

Periodontal bir cep, periodontal hastalık varken diş etlerinin enfekte olup dişlerin yüzeyinden çekilmeleri sonucu oluşur. Bu, sulkusu – dişlerle diş etleri arasındaki boşluk – üç milimetreden fazla derinleştirir.  Derinleşmiş sulkusa cep denir.

Apse, cebin plak bakterilerinin, tartar ve/ya yemek parçacıklarının, içinde hapis kalmalarına imkan verecek kadar derinleşmesi ile oluşur ve vücudun bağışıklık sistemi enfeksiyonla yeterince savaşamaz. Bu kontrolsüz, hızlı bakteri, bakteriyel ürünler ve enfekte diş eti dokusu büyümesi diş etlerinde büyük şişmeler gelişmesine neden olur. Bunların sonucu olarak dişi saran destekleyici bağ dokusu ve kemikte hızlı, ağrı veren bozulma oluşur.

Periodontal apseler, periodontal sulkusun cep oluşturacak kadar derinleştiği diş etlerinin yanlarında herhangi bir yerde oluşabilir. Enfeksiyon sonucu meydana gelen kemik kaybının olduğu ileri periodontal hastalık durumlarında sık görülür çünkü beş milimetre ve daha fazla derinliği olan cep, apse oluşumu için ideal bir ortamdır. Apseler çok ağrılı olabilir; bunlar aniden görülen yumuşak lezyonlardır. Küçücük apseler bile çok büyük ağrılara neden olabilir. Apseler 40 yaş ve üzeri kişilerde daha sık görülse de bazen çocuklarda da olur.

Periodontal apseler dokunulduğunda düzdür ve çapları iki ile on santimetre arasındadır. Bazı durumlarda bağışıklık sistem bozukluğu ya da eksikliği veya kontrolsüz diyabetlerde oluşur.

* Tedavinin ana amacı enfeksiyonu temizlemektir; buna genellikle cep astarını dikkatlice kazıyarak ulaşılır.

* Daha sonra kök yüzeyine yapışmış plak ve tartar ölçekleme ve kök yüzey temizliği ile temizleriz ve bu da muhtemelen enfeksiyonun tekrarlanmasını engeller.

* Enfeksiyonu yok etmek için antibiyotikler yardımcı olabilir.

* Apsenin neden olduğu rahatsızlığı gidermek için genellikle ağrı kesici ilaçlar öneririz.

* Apse bir kez iyileştiğinde size doku üretimi tedavisi ve/ya kemik cerrahisi önerilebilir; bu nihai tedavi olmazsa apselerin ileride yeniden olmasını davet ediyorsunuz demektir.

Geleneksel periodontal hastalık tedavisinde her zaman belli aşamalar vardır; plakların ve tartarın kök yüzeylerinden temizlenmesi ile başlar.

BU işleme kök yüzeylerinin temizlenmesi işlemi denir. İyileşmeden sonra bu alanlar tekrar incelenir, evde bakım teknikleri değiştirilir ve daha ciddi durumlarda ameliyat önerilir. Neyse ki güncel gelişmeler, periodontal hastalığa karşı verilen sürekli mücadelede etkili bir aracın geliştirilmesini sağlamıştır — Periostat olarak tanımlanan yeni bir sistematik ilaç tedavisi.

Periostat antibiyotik etkisinden dolayı değil, vücudun periodontal hastalığa tepki olarak çıkardığı kemikleri yok eden enzimler üzerindeki durdurucu etkisi için alınır. Günde iki defa sabah ve akşamları yemeklerden bir saat önce alınır. Ölçekleme, kök yüzeyi temizliği ve gelişmiş evde bakım teknikleri ile birlikte uygulandığında Periostat kemik kaybına neden olan yok edici enzimlerin düzeyini azaltır ve sonuç olarak da cep derinliğini azaltmaya ve sağlıklı diş-diş eti bağlantısını sağlamaya yardımcı olur. Tetracyclinelere alerjiniz varsa ya da hamileyseniz veya emziriyorsanız Periostat’ı kullanamazsınız; Ayrıca Periostat’ı bebekler ve sekiz yaş altı çocuklarda da kullanılamaz.

Periostat, yetişkinlerdeki periodontitis’in tedavisinde önemli bir gelişmedir. Ölçekleme, kök yüzeyi temizliği ve gelişmiş evde bakım teknikleri ile birlikte uygulandığında, periodontal hastalığın neden olduğu sürekli hasarı durdurmaya yardımcı olur.

35 yaşın üzerindeki kişilerin yüzde 75′in den fazlasında, dişlerin, diş etlerinin ve dişleri saran kemiklerin bakteriyel enfeksiyonu olan periodontal hastalığa sahiptir.

Enfeksiyon kötüleştikçe bağışıklık sistemi bununla savaşmak için beyaz kan hücreleri üretir. Ne yazık ki beyaz kan hücreleri, dişlerinizi yerinde tutan yumuşak doku ve kemikleri yok eden enzimler açığa çıkarır ve bunun sonucu olarak dişleriniz gevşekleşir. Eğer tedavi edilmezse, destekleyen kemiğin bozulması sonuçta diş kaybına neden olur.

Ancak bugün PerioChip adıyla bilinen etkin bir tedavi mevcuttur ve bunu doğrudan enfekte olmuş alana uygulanır. PerioChip periodontal hastalık ve bunun doku yok eden etkileri ile, diş etlerinizdeki zararlı bakterilerin sayısını azaltarak savaşır.

PerioChip, bir bebeğin el tırnağı büyüklüğünde biyolojik olarak parçalanabilen bir jelatindir. Enfekte diş dokusunun üzerine doğrudan yerleştirilen bir ilaç olan antiseptik chlorhexidine içerir. Çip parçalandıkça periodontal cebe ilacı bırakır; bunu önce yüksek yoğunlukta, daha sonra da tedavi boyunca kontrollü bir oranda yapar. Antiseptik, enfekte cebin içindeki bakterileri büyük oranda azaltır ve iyileşme sürecini hızlandırır. Antibiyotiklerden farklı olarak PerioChip bakteriyel direnç oluşturmaz; bakterilerin hücre duvarlarını yok ederek çalışır.

Gereksinimlerinize göre bir seansta 8 kadar PerioChip yerleştirilebilir. PerioChip tedavisini genellikle ölçekleme ve kök yüzeyi temizlemesi yaptırdıktan sonra önerilirve bundan sonra her 3-6 ayda bir, periodontal ceplerin derinliği 5 milimetre ve daha fazla düzelinceye kadar devam edilir. Antibiyotik içeren diğer tedavilerden farklı olarak PerioChip, her 3 ayda bir 24 ay boyunca uygulanabilir.

PerioChip periodontal hastalık için bir çare değildir ve, eğer tedavi edilmeden bırakılırsa kaybedilebilecek destekleyici kemiğin yerine kullanılamaz. Bunu yaptırmanıza rağmen günlük oral hijyeninize çok önem vermelisiniz ve diş hekiminizi profesyonel temizlik için her 3-4 ayda bir ziyaret etmelisiniz. Ancak, genel periodontal terapinizin bir parçası olarak kullanıldığında PerioChip kemiğin ve bağ dokusunun daha fazla yok edilmesini engellemeye yardımcı olur.